Xu hướng nuôi thú cưng ngày càng phổ biến và ngành chăn nuôi công nghiệp không ngừng mở rộng khiến nhu cầu nhân lực lĩnh vực này tăng nhanh. Nhiều bạn trẻ đặt câu hỏi ngành thú y là gì ra trường làm gì và liệu đây có phải lựa chọn nghề nghiệp phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin toàn diện giúp bạn định hướng.
1. Ngành thú y là gì?
Thú y (Veterinary Medicine) là ngành khoa học chuyên về sức khỏe động vật, bao gồm chẩn đoán, phòng ngừa và điều trị bệnh cho vật nuôi, gia súc, gia cầm và động vật hoang dã. Ngành này còn đóng vai trò quan trọng trong an toàn thực phẩm, kiểm soát dịch bệnh lây từ động vật sang người và bảo tồn đa dạng sinh học.
Chương trình đào tạo ngành thú y gồm những gì?
Thời gian đào tạo bác sĩ thú y thường kéo dài từ 4,5 đến 5 năm tại các trường đại học. Sinh viên được trang bị kiến thức từ nền tảng đến chuyên sâu:
– Giải phẫu, sinh lý và dược lý động vật
– Dịch tễ học và vi sinh vật thú y
– Kỹ thuật chẩn đoán lâm sàng và cận lâm sàng
– Nội khoa, ngoại khoa và sản khoa thú y
– Kỹ thuật chăn nuôi gia súc, gia cầm và thủy sản
– An toàn vệ sinh thực phẩm có nguồn gốc động vật
– Công nghệ sản xuất vắc-xin và chế phẩm sinh học
Chương trình chú trọng thực hành tại phòng thí nghiệm, trang trại và phòng khám, giúp sinh viên tích lũy kinh nghiệm thực tế ngay khi còn đi học.
Khối thi và điểm chuẩn tham khảo
Ngành này tuyển sinh theo các tổ hợp phổ biến: A00 (Toán – Lý – Hóa), B00 (Toán – Hóa – Sinh) và D08 (Toán – Sinh – Anh). Điểm chuẩn năm 2024 dao động từ 15 đến 21 điểm tùy trường và phương thức xét tuyển (theo VnExpress Tuyển sinh).
2. Học thú y ra làm gì? 7 nhóm việc làm cụ thể
Đây là phần trọng tâm khi bạn tìm hiểu ngành thú y là gì ra trường làm gì. Thực tế, phạm vi nghề nghiệp rộng hơn nhiều so với hình dung thông thường.
Phòng khám và bệnh viện thú y
Đây là lựa chọn phổ biến nhất. Bạn sẽ chịu trách nhiệm khám, chẩn đoán, điều trị bệnh và phẫu thuật cho thú cưng. Công việc bao gồm cả tiêm phòng, tư vấn dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe định kỳ. Với xu hướng nuôi thú cưng ngày càng tăng, số lượng phòng khám tại các thành phố lớn đã gia tăng đáng kể.
Trang trại và doanh nghiệp chăn nuôi
Các trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô công nghiệp cần nhân lực chuyên môn để quản lý sức khỏe đàn vật nuôi, xây dựng phác đồ phòng bệnh và giám sát an toàn sinh học. Đây là mảng có nhu cầu tuyển dụng lớn, đặc biệt tại các tập đoàn như CP, Japfa, Dabaco hay Masan MeatLife.
Công ty dược phẩm và thức ăn chăn nuôi
Bạn có thể làm việc tại các công ty sản xuất thuốc, vắc-xin và thức ăn chăn nuôi. Các vị trí phổ biến gồm nghiên cứu phát triển sản phẩm (R&D), kiểm định chất lượng, tư vấn kỹ thuật và kinh doanh. Đây thường là nhóm việc có mức thu nhập khá cạnh tranh.
Cơ quan quản lý nhà nước
Bạn có thể công tác tại Chi cục Chăn nuôi và Thú y các tỉnh thành, Cục Thú y (Bộ NN&PTNT), hoặc các trạm kiểm dịch. Công việc chính bao gồm giám sát dịch bệnh, kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động vật.
Giảng dạy và nghiên cứu khoa học
Với trình độ thạc sĩ hoặc tiến sĩ, bạn có thể trở thành giảng viên hoặc nghiên cứu viên tại các viện, trường đại học. Lĩnh vực nghiên cứu đa dạng từ phát triển vắc-xin, công nghệ gen đến dịch tễ học và bệnh truyền nhiễm mới nổi.
Tổ chức quốc tế và phi chính phủ
Các tổ chức như FAO, OIE hoặc các tổ chức bảo tồn động vật hoang dã cũng tuyển dụng nhân sự có chuyên môn trong lĩnh vực này, phù hợp với ai muốn kết hợp nghề nghiệp với công tác quốc tế.
Tự mở cơ sở kinh doanh
Sau khi tích lũy đủ kinh nghiệm và có giấy phép hành nghề, bạn có thể tự mở phòng khám, cửa hàng thuốc hoặc kinh doanh dịch vụ chăm sóc thú cưng. Đây là hướng đi có tiềm năng, đặc biệt tại các khu vực đô thị.
Theo Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trên 90% sinh viên ngành thú y có việc làm trong 12 tháng sau tốt nghiệp. Riêng tại Trường ĐH Nông lâm TP.HCM, tỷ lệ này đạt trên 95% chỉ sau 3 tháng ra trường. Tuy nhiên, kết quả thực tế còn phụ thuộc vào năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực hành và nhu cầu tuyển dụng tại từng thời điểm.
3. Mức lương ngành thú y – Số liệu tham khảo
Mức thu nhập dao động tùy thuộc vào kinh nghiệm, vị trí, khu vực và quy mô doanh nghiệp. Dưới đây là các mức tham khảo từ JobsGO và Luong.com.vn (tính đến năm 2025):
Theo kinh nghiệm
– Mới ra trường (0–2 năm): khoảng 7–12 triệu đồng/tháng
– Có 3–5 năm kinh nghiệm: khoảng 12–20 triệu đồng/tháng
– Trên 5 năm kinh nghiệm hoặc giữ vị trí quản lý: khoảng 20–30 triệu đồng/tháng, một số vị trí chuyên gia có thể cao hơn
Theo lĩnh vực làm việc
– Phòng khám thú cưng tại thành phố lớn: thường từ 10–20 triệu đồng/tháng
– Trang trại chăn nuôi công nghiệp: thường từ 12–25 triệu đồng/tháng, có thêm phụ cấp ăn ở
– Công ty dược phẩm, thức ăn chăn nuôi: thường từ 15–30 triệu đồng/tháng tùy vị trí
– Cơ quan nhà nước: theo bảng lương viên chức, với mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, áp dụng từ ngày 01/7/2024)
Người làm việc tại Hà Nội và TP.HCM thường có mức thu nhập cao hơn 20–40% so với các tỉnh thành khác, do nhu cầu dịch vụ và chi phí sinh hoạt cao hơn.
4. Vì sao ngành thú y có nhiều cơ hội phát triển?
Thị trường thú cưng tăng trưởng mạnh
Theo báo cáo của Kirin Capital, ngành công nghiệp thú cưng tại Việt Nam đạt giá trị khoảng 94 triệu USD vào năm 2023, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) đạt 14,3% trong giai đoạn 2018–2023. Hiện cứ 5 hộ gia đình thì có 1 hộ nuôi chó, cứ 7 hộ thì có 1 hộ nuôi mèo. Sự tăng trưởng này kéo theo nhu cầu lớn về dịch vụ chăm sóc sức khỏe động vật chuyên nghiệp.
Ngành chăn nuôi phát triển quy mô
Ngành chăn nuôi Việt Nam đang chuyển dịch mạnh từ mô hình nông hộ nhỏ lẻ sang quy mô công nghiệp. Các trang trại hiện đại cần đội ngũ chuyên môn để quản lý sức khỏe vật nuôi, kiểm soát dịch bệnh và tuân thủ tiêu chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế.
Nguồn cung nhân lực chưa đáp ứng đủ nhu cầu
Theo báo Giáo dục Việt Nam, số lượng nhân lực ngành này tốt nghiệp hàng năm chưa đủ đáp ứng nhu cầu xã hội. Đây là yếu tố tạo lợi thế khi tìm việc sau tốt nghiệp, tuy nhiên mức độ thuận lợi còn phụ thuộc vào năng lực cá nhân và khu vực làm việc.
5. Các trường đào tạo ngành thú y uy tín
Dưới đây là một số cơ sở đào tạo có uy tín mà bạn có thể tham khảo:
– Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA): Khoa Thú y được thành lập từ năm 1956, đã đào tạo trên 10.000 bác sĩ, thạc sĩ và tiến sĩ ngành này (theo tuyensinh.vnua.edu.vn)
– Trường ĐH Nông lâm TP.HCM: Chương trình tiên tiến, điểm chuẩn năm 2024 đạt 21,25 điểm (theo VnExpress)
– Trường ĐH Nông lâm – ĐH Huế: Tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp thuộc nhóm cao cả nước
– Trường ĐH Nông lâm – ĐH Thái Nguyên, ĐH HUTECH, ĐH Nguyễn Tất Thành: Đào tạo gắn liền thực tiễn với nhiều phương thức xét tuyển đa dạng
6. Kỹ năng và tố chất cần có
Không phải ai cũng phù hợp với ngành này. Trước khi quyết định, bạn nên tự đánh giá các tố chất sau:
– Yêu thích động vật, kiên nhẫn khi chăm sóc và điều trị
– Không sợ máu, chịu được áp lực khi xử lý ca bệnh nặng hoặc phẫu thuật
– Cẩn thận, tỉ mỉ trong quan sát triệu chứng và thực hiện thao tác kỹ thuật
– Sức khỏe tốt, sẵn sàng làm việc ngoài trời hoặc tại trang trại
Về chuyên môn, bạn cần rèn luyện khả năng thăm khám lâm sàng, sử dụng thiết bị chẩn đoán (siêu âm, X-quang), kỹ năng phẫu thuật, kiến thức dược lý và giao tiếp với chủ vật nuôi. Ngoại ngữ (tiếng Anh) là lợi thế để cập nhật tài liệu chuyên ngành quốc tế.
Lưu ý quan trọng: sau khi tốt nghiệp, bạn cần được cấp Chứng chỉ hành nghề theo quy định của Luật Thú y 2015 mới được phép khám, chữa bệnh động vật hoặc mở phòng khám.
7. Câu hỏi thường gặp
Ngành thú y học mấy năm?
Chương trình đào tạo thường kéo dài từ 4,5 đến 5 năm, bao gồm giai đoạn học lý thuyết, chuyên ngành và thực tập tốt nghiệp. Thời gian dài hơn các ngành cử nhân thông thường (4 năm) do yêu cầu chuyên môn cao.
Bác sĩ thú y có cần giấy phép hành nghề không?
Có. Theo Luật Thú y 2015, bạn phải được cấp Chứng chỉ hành nghề mới được phép khám, chữa bệnh, phẫu thuật cho động vật hoặc kinh doanh thuốc. Điều kiện cấp chứng chỉ bao gồm bằng cấp chuyên môn và thời gian thực hành nghề nghiệp.
Học thú y ra có dễ xin việc không?
Ngành thú y có tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp thuộc nhóm cao so với mặt bằng chung (trên 90% theo khảo sát của một số trường đại học). Tuy nhiên, mức độ thuận lợi khi tìm việc còn phụ thuộc vào năng lực chuyên môn, khu vực làm việc, kinh nghiệm thực hành và nhu cầu tuyển dụng tại từng thời điểm.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn ngành thú y là gì ra trường làm gì. Từ phòng khám thú cưng, trang trại chăn nuôi đến công ty dược phẩm, ngành này mang đến nhiều hướng đi nghề nghiệp đa dạng. Nếu bạn yêu thích động vật và sẵn sàng rèn luyện chuyên môn, đây là lựa chọn đáng cân nhắc trong bối cảnh nhu cầu nhân lực đang có xu hướng tăng.
Nội dung trong bài mang tính tham khảo và định hướng tổng quan; cơ hội nghề nghiệp và thu nhập thực tế có thể khác nhau tùy thuộc vào năng lực, kinh nghiệm, vị trí, doanh nghiệp và thời điểm thị trường.
Minh An