Hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, khu đô thị và khu công nghiệp đang được triển khai trên khắp cả nước, kéo theo nhu cầu tuyển dụng nhân sự quản lý dự án tăng cao. Vậy ngành quản lý xây dựng là gì ra trường làm gì, học những gì và mức lương ra sao? Cùng tìm hiểu chi tiết.
1. Ngành Quản Lý Xây Dựng Là Gì?
Quản lý xây dựng (Construction Management) là ngành chuyên về lập kế hoạch, tổ chức, giám sát và điều phối toàn bộ quá trình thực hiện một dự án xây dựng – từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi công trình hoàn thành và bàn giao.
Mã ngành và phạm vi
Ngành này có mã ngành 7580302, thuộc nhóm ngành Kiến trúc và Xây dựng. Nếu kỹ sư xây dựng chịu trách nhiệm thiết kế, thi công thì người làm quản lý dự án đóng vai trò “nhạc trưởng” – kiểm soát tiến độ, chi phí, chất lượng và phối hợp giữa các bên tham gia.
Sự khác biệt so với kỹ sư xây dựng
Nhiều người nhầm lẫn hai ngành này. Điểm khác biệt cốt lõi nằm ở phạm vi công việc:
– Kỹ sư xây dựng: Tập trung vào kỹ thuật thi công, kết cấu, vật liệu
– Construction Management: Bao quát toàn bộ vòng đời dự án, bao gồm lập hồ sơ pháp lý, đấu thầu, kiểm soát tài chính, rủi ro và nghiệm thu công trình
Construction Management không chỉ đơn thuần là giám sát công trình – đó là sự kết hợp giữa kiến thức kỹ thuật, quản trị tài chính và năng lực điều phối để đưa một dự án từ bản vẽ đến công trình hoàn thiện đúng tiến độ, đúng ngân sách.
2. Chương Trình Đào Tạo
Sinh viên được trang bị kiến thức liên ngành, kết hợp giữa nền tảng kỹ thuật công trình và quản trị dự án.
Các nhóm kiến thức chính
Chương trình đào tạo 4 năm gồm các khối kiến thức:
– Cơ sở ngành: Vẽ kỹ thuật xây dựng, sức bền vật liệu, cơ học đất, địa chất công trình, trắc địa, vật liệu xây dựng
– Chuyên ngành: Kỹ thuật thi công, tổ chức thi công, quản lý dự án, lập và thẩm định dự án, dự toán công trình, đấu thầu và hợp đồng, kiểm soát chất lượng, phân tích rủi ro
– Kinh tế: Kinh tế xây dựng, tài chính dự án, quản trị chuỗi cung ứng
– Công nghệ: Ứng dụng BIM (Building Information Modeling), phần mềm lập tiến độ (Primavera, MS Project), AutoCAD
Điểm đặc biệt trong đào tạo
Các học phần thực hành như đo bóc khối lượng, thực hành nghiệp vụ và thực tập tại công trình được lồng ghép xuyên suốt chương trình, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng thực tiễn ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Trường đào tạo
Một số trường đại học đào tạo ngành này:
– Đại học Xây dựng Hà Nội: Trường đầu ngành về xây dựng, điểm chuẩn 2025 dao động 20–27 điểm tùy tổ hợp
– Đại học Kiến trúc Hà Nội: Điểm chuẩn 2024 là 22,15 điểm
– Đại học Mở TP.HCM: Chương trình đào tạo bài bản khu vực phía Nam
– Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH), Đại học Kiến trúc TP.HCM, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, Đại học Thủy lợi, Đại học Công nghệ Giao thông vận tải
3. Ra Trường Làm Gì?
Sinh viên tốt nghiệp có thể đảm nhận nhiều vị trí tại các loại hình tổ chức khác nhau, từ nhà thầu, chủ đầu tư đến cơ quan nhà nước.
Quản lý dự án xây dựng
Đây là vị trí cốt lõi của ngành. Người đảm nhận chịu trách nhiệm lập kế hoạch tổng thể, phân bổ nguồn lực, kiểm soát tiến độ và ngân sách, phối hợp giữa các đơn vị thi công, thiết kế và cung ứng vật tư.
Giám sát công trình
Giám sát kỹ thuật tại công trường, kiểm tra chất lượng thi công, đối chiếu với bản vẽ thiết kế và tiêu chuẩn kỹ thuật. Vị trí này đòi hỏi có chứng chỉ hành nghề giám sát theo quy định của Bộ Xây dựng.
Tư vấn đấu thầu và dự toán
– Lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu
– Đo bóc khối lượng, lập và thẩm tra dự toán công trình
– Tư vấn lựa chọn nhà thầu theo quy định pháp luật
Tư vấn dự án đầu tư
Làm việc tại các công ty tư vấn, hỗ trợ chủ đầu tư lập và phân tích dự án đầu tư, thẩm định tính khả thi về tài chính và kỹ thuật.
Các vị trí khác
– Chuyên viên BIM: Ứng dụng mô hình thông tin công trình trong thiết kế, thi công và vận hành
– Chuyên viên kiểm định chất lượng: Làm việc tại đơn vị kiểm định, thí nghiệm xây dựng
– Cán bộ cơ quan nhà nước: Làm việc tại Sở Xây dựng, Ban quản lý dự án đầu tư công
– Nghiên cứu và giảng dạy: Giảng viên đại học, nghiên cứu viên tại các viện nghiên cứu kỹ thuật
4. Mức Lương Tham Khảo
Mức thu nhập trong ngành phụ thuộc vào vị trí, kinh nghiệm, quy mô dự án và khu vực làm việc.
Lương theo kinh nghiệm
– Mới ra trường (0–2 năm): 9–12 triệu đồng/tháng (theo Luong.com.vn)
– Có kinh nghiệm (3–5 năm): 12–20 triệu đồng/tháng, có thể lên 25 triệu nếu thành thạo BIM hoặc làm việc tại doanh nghiệp nước ngoài
– Quản lý dự án (5–10 năm): 20–40 triệu đồng/tháng (theo dữ liệu từ JobsGO)
– Giám đốc dự án (trên 10 năm): Có thể từ 50–80 triệu đồng/tháng tùy quy mô công trình và doanh nghiệp
Yếu tố giúp tăng thu nhập
– Chứng chỉ chuyên môn: PMP (Project Management Professional), chứng chỉ đấu thầu, chứng chỉ hành nghề giám sát
– Kỹ năng BIM: Thành thạo Revit, Navisworks, phần mềm lập tiến độ
– Ngoại ngữ: Tiếng Anh hoặc tiếng Trung, tiếng Nhật – có thể giúp thu nhập tăng 10–40% so với cùng vị trí (theo báo cáo thị trường lao động từ JobOKO)
5. Triển Vọng Nghề Nghiệp
Ngành xây dựng Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển, tạo ra nhu cầu nhân lực đáng kể cho lĩnh vực quản lý dự án.
Nhu cầu nhân lực
Theo Quyết định 179/QĐ-TTg ngày 16/2/2024 của Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu tỷ lệ đô thị hóa đến năm 2030 đạt trên 50%. Quá trình đô thị hóa kèm theo các dự án hạ tầng giao thông, nhà ở xã hội, khu công nghiệp tạo ra nhu cầu lớn về nhân sự có chuyên môn quản lý dự án.
BIM – xu hướng tất yếu
Từ năm 2025, theo lộ trình của Chính phủ, việc áp dụng BIM trở nên bắt buộc đối với các công trình cấp II trở lên sử dụng vốn đầu tư công (Quyết định 258/QĐ-TTg ngày 17/3/2023). Điều này mở ra cơ hội cho những người có kỹ năng BIM trong lĩnh vực construction management.
Tố chất phù hợp
Ngành này phù hợp với người có:
– Tư duy hệ thống, khả năng tổ chức và lập kế hoạch
– Kỹ năng giao tiếp, đàm phán và làm việc nhóm
– Khả năng chịu áp lực, sẵn sàng làm việc tại công trường
– Đam mê với lĩnh vực xây dựng và sẵn sàng cập nhật công nghệ mới
Câu Hỏi Thường Gặp
Quản lý xây dựng khác gì kỹ sư xây dựng?
Kỹ sư xây dựng tập trung vào kỹ thuật thi công và kết cấu công trình. Ngành Construction Management bao quát hơn, bao gồm kiểm soát tiến độ, chi phí, chất lượng, đấu thầu và phối hợp giữa các bên tham gia dự án. Nói đơn giản, một bên làm “phần kỹ thuật”, một bên làm “phần điều phối tổng thể”.
Học ngành quản lý xây dựng có cần giỏi Toán không?
Toán là nền tảng quan trọng vì chương trình đào tạo bao gồm nhiều môn kỹ thuật như sức bền vật liệu, cơ học đất, dự toán công trình. Tuy nhiên, ngành này cũng đòi hỏi kỹ năng quản trị và giao tiếp, nên phù hợp với người có tư duy cân bằng giữa kỹ thuật và quản lý.
Có cần chứng chỉ hành nghề sau khi tốt nghiệp không?
Để làm giám sát công trình hoặc quản lý dự án theo quy định pháp luật, bạn cần có chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp. Điều kiện bao gồm bằng tốt nghiệp đúng chuyên ngành và số năm kinh nghiệm thực tế tùy theo hạng chứng chỉ (theo Nghị định 15/2021/NĐ-CP).
Tóm lại, ngành quản lý xây dựng là gì ra trường làm gì đã được giải đáp qua bài viết: đây là ngành đào tạo nhân sự điều phối toàn bộ vòng đời dự án, với nhiều vị trí đa dạng từ giám sát công trình đến tư vấn đấu thầu. Mức thu nhập và triển vọng phụ thuộc vào năng lực, kinh nghiệm và chuyên môn của mỗi người.
Nội dung trong bài mang tính tham khảo và định hướng tổng quan; cơ hội nghề nghiệp và thu nhập thực tế có thể khác nhau tùy thuộc vào năng lực, kinh nghiệm, vị trí, doanh nghiệp và thời điểm thị trường.
Minh An