Blog

Nhiều người làm kế toán sau vài năm đi làm đều đặt ra câu hỏi: nên tiếp tục tích lũy kinh nghiệm hay quay lại giảng đường? Việc có nên học thạc sĩ kế toán hay không phụ thuộc vào mục tiêu nghề nghiệp, khả năng tài chính và giai đoạn sự nghiệp hiện tại của mỗi người. Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể các khía cạnh để bạn tự đánh giá và đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.

1. Thạc sĩ kế toán mang lại lợi ích gì cho sự nghiệp?

Nâng cao năng lực chuyên môn

Chương trình thạc sĩ kế toán cung cấp kiến thức chuyên sâu vượt xa nội dung đại học, bao gồm chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS), phân tích tài chính nâng cao và quản trị rủi ro. Những kiến thức này cần thiết khi bạn muốn:

– Xử lý các nghiệp vụ kế toán phức tạp trong doanh nghiệp lớn hoặc tập đoàn đa quốc gia

– Tham gia hoạch định chiến lược tài chính thay vì chỉ ghi sổ, báo cáo

– Chuyển đổi sang lĩnh vực kiểm toán, tư vấn tài chính hoặc quản trị doanh nghiệp

Mở rộng cơ hội thăng tiến

Tại nhiều doanh nghiệp, bằng thạc sĩ là một trong những tiêu chí xét duyệt cho các vị trí quản lý như Kế toán trưởng, Trưởng phòng Tài chính hoặc Giám đốc Tài chính (CFO). Ngoài ra, trong khu vực công và các tổ chức nhà nước, bằng cấp sau đại học thường là điều kiện bắt buộc để xét nâng ngạch, nâng bậc.

Bằng thạc sĩ không tự động mang lại vị trí tốt hơn, nhưng nó mở ra cánh cửa mà bằng cử nhân không thể chạm tới – đặc biệt tại các doanh nghiệp có quy mô lớn và hệ thống nhân sự bài bản.

Bên cạnh kiến thức, môi trường học thạc sĩ còn giúp bạn xây dựng mạng lưới quan hệ nghề nghiệp giá trị với những người đã có kinh nghiệm thực tế và đang giữ vị trí quản lý.

2. So sánh thạc sĩ kế toán với chứng chỉ nghề nghiệp (CPA, ACCA)

Trước khi quyết định học thạc sĩ, bạn nên cân nhắc liệu chứng chỉ nghề nghiệp có phù hợp hơn với mục tiêu của mình không. Dưới đây là bảng so sánh tổng quan:

Tiêu chí	Thạc sĩ Kế toán	CPA Việt Nam	ACCA (Quốc tế)
Thời gian hoàn thành	1,5 – 2 năm	2 – 3 năm (thi theo đợt)	2 – 3 năm (13 môn)
Chi phí ước tính	48 – 84 triệu VNĐ	15 – 30 triệu VNĐ	80 – 150 triệu VNĐ
Giá trị nổi bật	Kiến thức hàn lâm, bằng cấp học thuật	Hành nghề kiểm toán tại VN	Công nhận quốc tế, đa dạng lĩnh vực
Phù hợp với	Quản lý, giảng dạy, nghiên cứu	Kiểm toán viên, kế toán trưởng	Làm việc tại công ty đa quốc gia
Yêu cầu đầu vào	Bằng cử nhân + thi tuyển/xét tuyển	Bằng cử nhân + kinh nghiệm	Không yêu cầu bằng cử nhân
Mức lương tham khảo sau hoàn thành	15 – 35 triệu VNĐ/tháng	18 – 40 triệu VNĐ/tháng	20 – 50 triệu VNĐ/tháng

Bạn có thể tham khảo các vị trí tuyển dụng tại chuyên mục việc làm kế toán để hình dung rõ hơn yêu cầu thực tế của nhà tuyển dụng đối với bằng cấp và chứng chỉ.

3. Ai nên và ai chưa nên học thạc sĩ kế toán?

Đối tượng phù hợp

Không phải ai làm kế toán cũng cần bằng thạc sĩ. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng sẽ nhận được giá trị rõ ràng từ chương trình này:

– Người có mục tiêu thăng tiến lên vị trí Kế toán trưởng, Giám đốc Tài chính hoặc quản lý cấp trung–cao

– Người muốn chuyển sang giảng dạy tại các trường đại học, cao đẳng (yêu cầu tối thiểu thạc sĩ)

– Người đang làm trong khu vực công và cần bằng cấp để xét nâng ngạch, nâng bậc

– Người muốn xây dựng nền tảng nghiên cứu hoặc tiếp tục học tiến sĩ

Trường hợp nên cân nhắc thêm

– Người mới ra trường, chưa có kinh nghiệm thực tế – nên tích lũy 2–3 năm kinh nghiệm trước khi học thạc sĩ để tiếp thu hiệu quả hơn

– Người đang ở vị trí kế toán tổng hợp và hài lòng với công việc hiện tại – chứng chỉ CPA hoặc các khóa học ngắn hạn có thể thực tế hơn

– Người có tài chính hạn hẹp – cần tính toán kỹ chi phí cơ hội (thời gian + tiền bạc) so với lợi ích nhận lại

4. Chi phí và thời gian đầu tư – Có xứng đáng không?

Chi phí học thạc sĩ kế toán tại Việt Nam dao động tùy theo hình thức học và trường đào tạo. Dưới đây là mức chi phí tham khảo:

Hình thức học	Chi phí ước tính	Thời gian	Phù hợp với
Chính quy (trong giờ hành chính)	48 – 53 triệu VNĐ	1,5 – 2 năm	Người chưa đi làm hoặc có thể nghỉ việc
Vừa học vừa làm (ngoài giờ)	76 – 84 triệu VNĐ	2 – 2,5 năm	Người đang đi làm, học buổi tối/cuối tuần
Liên kết quốc tế	150 – 300 triệu VNĐ	1,5 – 2 năm	Người muốn bằng cấp quốc tế, làm việc nước ngoài

Khi đánh giá chi phí, bạn nên tính cả chi phí cơ hội – tức là thu nhập bạn bỏ lỡ trong thời gian dành cho việc học. Tuy nhiên, nếu bằng thạc sĩ giúp bạn chuyển từ vị trí nhân viên lên quản lý với mức lương tăng khoảng 30–50% (tùy vị trí và doanh nghiệp), khoản đầu tư này có thể thu hồi trong vài năm sau khi tốt nghiệp.

5. Câu hỏi thường gặp

Học thạc sĩ kế toán mất bao lâu?

Chương trình thạc sĩ kế toán tại Việt Nam thường kéo dài từ 1,5 đến 2,5 năm tùy hình thức học. Chương trình chính quy thường ngắn hơn (1,5–2 năm), trong khi chương trình vừa học vừa làm có thể kéo dài đến 2,5 năm do lịch học giãn cách.

Có cần kinh nghiệm làm việc để đăng ký học thạc sĩ kế toán không?

Hầu hết các trường đại học tại Việt Nam không yêu cầu bắt buộc phải có kinh nghiệm làm việc để xét tuyển thạc sĩ kế toán. Tuy nhiên, có 2–3 năm kinh nghiệm thực tế sẽ giúp bạn tiếp thu kiến thức tốt hơn và áp dụng ngay vào công việc.

Nên học thạc sĩ kế toán hay lấy chứng chỉ CPA?

Điều này phụ thuộc vào mục tiêu nghề nghiệp. Nếu bạn muốn hành nghề kiểm toán độc lập hoặc ký báo cáo kiểm toán, CPA là bắt buộc. Nếu bạn hướng đến vị trí quản lý tài chính, giảng dạy hoặc nghiên cứu, thạc sĩ sẽ phù hợp hơn. Nhiều người chọn kết hợp cả hai để tối ưu lợi thế nghề nghiệp.

Quyết định có nên học thạc sĩ kế toán hay không là một bài toán cá nhân, không có đáp án chung cho tất cả. Điều quan trọng là bạn cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp của mình, đánh giá thực tế về tài chính và thời gian, đồng thời so sánh giữa các lựa chọn thay thế như chứng chỉ CPA hoặc ACCA. Dù lựa chọn con đường nào, việc không ngừng cập nhật kiến thức và rèn luyện kỹ năng mới chính là yếu tố then chốt giúp bạn phát triển bền vững trong ngành kế toán – tài chính.

Minh An

Nội dung trong bài mang tính tham khảo và định hướng tổng quan; cơ hội nghề nghiệp và thu nhập thực tế có thể khác nhau tùy thuộc vào năng lực, kinh nghiệm, vị trí, doanh nghiệp và thời điểm thị trường.