Portfolio xin việc vốn được sinh ra để kể một câu chuyện đẹp về năng lực, cá tính và tiềm năng của bạn. Thế nhưng, trong mắt nhiều HR, không ít portfolio lại trở thành điều kinh dị. Không phải vì bạn thiếu năng lực mà vì cách bạn trình bày khiến họ chỉ muốn đóng tab trong vài giây. Vậy rốt cuộc, HR “ghét” nhất điều gì trong portfolio?
6 điều khiến portfolio xin việc của bạn bị rơi vào quên lãng
Portfolio xin việc không chỉ là nơi trưng bày kỹ năng, mà còn là cách bạn kể câu chuyện giá trị của bản thân với nhà tuyển dụng.
Màu mè nhưng rỗng ruột
Điều đầu tiên khiến HR lắc đầu ngán ngẩm chính là những portfolio trông cực kỳ hoành tráng nhưng đọc xong lại không hiểu bạn đã làm được gì. Hiệu ứng đầy rẫy, màu sắc rực rỡ, phông chữ thì sáng tạo tới mức khó đọc nhưng nội dung chỉ toàn những câu quen thuộc “Tham gia hỗ trợ dự án A”, “Có kinh nghiệm làm việc nhóm”, “Học hỏi được nhiều kỹ năng quý giá”.
Vấn đề là HR không cần biết bạn học được gì mà muốn biết bạn đã tạo ra giá trị gì. Nghĩa là sau khi bạn xuất hiện trong một dự án, điều gì đã thay đổi: kết quả có tốt hơn không, quy trình có gọn hơn không, con số có tăng lên hay ít nhất là team đỡ toang hơn trước không. Chỉ khi giá trị đó được nói rõ ràng, HR mới có lý do để dừng lại lâu hơn 30 giây và sẵn sàng đọc tiếp.
Viết nhiều nhưng không thấy kết quả
Nếu kiểu portfolio trên khiến HR thất vọng vì quá ít thông tin thì kiểu này lại khiến họ mệt mỏi vì quá nhiều chi tiết nhưng chẳng đâu vào đâu. Dự án nào cũng được kể chi tiết như nhật ký: bắt đầu từ lúc nào, họp bao nhiêu buổi, làm việc với những ai, gặp khó khăn gì, áp lực ra sao, tâm trạng lên xuống thế nào… Tất cả đều có, trừ kết quả cuối cùng.
HR không quan tâm bạn đã trải qua bao nhiêu cảm xúc trong dự án đó đâu. Điều họ muốn nhìn thấy càng sớm càng tốt là vấn đề nằm ở đâu, bạn đứng ở vị trí nào, bạn đã làm gì để giải quyết và kết quả cuối cùng có đo lường được không. Những thông tin này nếu không xuất hiện rõ ràng thì dù câu chuyện có dài đến mấy cũng rất khó tạo ấn tượng.
Trong thực tế tuyển dụng, nếu phải lướt qua ba trang mà vẫn chưa tìm được điểm mấu chốt, HR sẽ không đủ kiên nhẫn để chờ đến trang tiếp theo. Bởi vậy, portfolio xin việc tốt không phải là kể được bao nhiêu mà là biết giữ lại điều gì và lược bỏ điều gì để người đọc vừa mở ra đã thấy ngay điểm đáng nhớ.
Sao chép làm mất cá tính
Có những portfolio vừa mở ra là HR tụt mood liền, đó là do cảm giác “À, cái này mình đọc rồi. Mà hình như là đọc rất nhiều lần rồi”. Bố cục quen quen, cách trình bày quen quen, tới cả phần giới thiệu bản thân cũng y chang nhau: “Năng động, cầu tiến, ham học hỏi và luôn sẵn sàng đón nhận thử thách”. Câu này chắc HR đã đọc không dưới 10.000 lần trong đời.
Dù template giúp portfolio trông gọn gàng, dễ xem nhưng nếu sử dụng quá nhiều, dấu ấn cá nhân của bạn cũng dễ bị mất đi. Giữa cả một rừng hồ sơ nhìn cái nào cũng hao hao nhau, việc thiếu sự khác biệt có thể khiến bạn bị bỏ qua ngay lập tức.
Dùng một portfolio cho mọi vị trí
Kể cả khi đã có cá tính, portfolio vẫn có thể thất bại nếu không nói đúng thứ HR đang tìm khi bạn chỉ dùng một portfolio cho tất cả mọi vị trí. Ứng tuyển marketing cũng xài, content cũng xài, branding cũng lấy ra chỉnh tên công ty rồi gửi tiếp. Điều này khiến HR phải tốn thời gian để “lắp ghép” những mảnh trong portfolio xin việc và tự tưởng tượng xem bạn phù hợp với vị trí nào.
Chắc chắn bạn sẽ tạo ấn tượng mạnh hơn nếu portfolio thể hiện rõ ràng bạn đang ứng tuyển vào vị trí gì, thế mạnh của bạn là gì và các dự án trong portfolio có liên quan thế nào đến công việc đó. Khi portfolio rõ ràng và có sự tập trung, HR sẽ dễ dàng đánh giá năng lực và cảm nhận được sự nghiêm túc trong định hướng nghề nghiệp của bạn.
Nói quá nhiều về team, quá ít về bản thân
Làm việc nhóm là chuyện rất đáng khen nhưng portfolio không phải chỗ để bạn lịch sự nhường spotlight cho cả đội khi từ đầu tới cuối chỉ thấy: “Nhóm của em làm được cái này”, “team đã triển khai cái kia” còn bạn thì gần như vô hình.
HR luôn tôn trọng sức mạnh tập thể nhưng họ đang tuyển bạn, chứ không phải tuyển cả đội. Họ cần biết trong dự án đó, bạn làm phần nào, chịu trách nhiệm tới đâu và đóng góp của bạn giúp mọi thứ tiến lên như thế nào. Nếu phần “tôi” cứ mờ mờ sau chữ “chúng tôi” thì dù dự án có hoành tráng tới đâu, portfolio của bạn vẫn rất dễ bị chìm.
Portfolio không có câu chuyện
Có thể nói, điều khiến HR ngán nhất không phải là portfolio đẹp hay xấu, dài hay ngắn, mà là không thấy được hành trình phát triển của bạn. Các dự án được xếp cạnh nhau rất ngay ngắn, rất đầy đủ, nhưng lại đứng riêng lẻ như những người xa lạ. Đọc từ đầu tới cuối, HR vẫn không thấy bạn đã trưởng thành ra sao, đã thay đổi tư duy thế nào, hay sau tất cả những trải nghiệm đó, bạn thật sự muốn đi về đâu.
Một portfolio tốt giống như một bộ phim ngắn: có mở đầu, có cao trào, có thông điệp. Người xem chỉ cần xem một mạch là cảm nhận được hành trình, năng lực và hướng đi của bạn mà không cần phải tua đi tua lại. Khi portfolio làm được điều đó, HR sẽ có lý do để bấm nút liên hệ và xem bộ phim đó có phần tiếp theo hay không.
Một portfolio xin việc tốt không giúp bạn chắc chắn được nhận việc nhưng portfolio tệ thì gần như chắc chắn bị loại. Hãy xem lại portfolio của bạn và tự hỏi: người đọc có hiểu bạn là ai không? Họ có nhìn ra thế mạnh của bạn hay phải đọc rất lâu mới đoán được bạn đang làm gì và muốn đi về đâu? Nếu còn lưỡng lự thì đây là lúc bạn nên rà soát lại toàn bộ portfolio của mình. Chỉ cần bạn làm rõ hơn một chút, cơ hội được HR nhớ tới và gọi tên cũng sẽ gần hơn rất nhiều.
Huỳnh Trâm