Quản trị kinh doanh luôn nằm trong nhóm ngành được nhiều thí sinh quan tâm mỗi mùa tuyển sinh. Tuy nhiên, không ít bạn trẻ vẫn băn khoăn ngành quản trị kinh doanh là gì ra trường làm gì và liệu có phù hợp với bản thân. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ ngành học, vị trí việc làm, mức lương tham khảo và lộ trình phát triển.
1. Quản trị kinh doanh là gì? Học những gì?
Quản trị kinh doanh (tiếng Anh: Business Administration) là lĩnh vực liên quan đến việc quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động trong doanh nghiệp. Người làm quản trị kinh doanh đảm nhận vai trò lên kế hoạch, phân bổ nguồn lực, giám sát vận hành và đưa ra quyết định nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh của tổ chức.
Chương trình đào tạo gồm những gì?
Chương trình đại học ngành này thường kéo dài 4 năm, với khoảng 120 đến 135 tín chỉ tùy trường. Sinh viên được đào tạo kiến thức đa lĩnh vực:
– Kiến thức nền tảng: Kinh tế vi mô, Kinh tế vĩ mô, Nguyên lý kế toán, Luật kinh doanh, Toán thống kê
– Kiến thức chuyên ngành: Quản trị chiến lược, Quản trị Marketing, Quản trị tài chính, Quản trị nhân sự, Quản trị vận hành
– Thực hành: Phân tích dữ liệu kinh doanh, Lập kế hoạch kinh doanh, Thực tập doanh nghiệp, Khóa luận tốt nghiệp
– Bổ trợ: Tiếng Anh thương mại, Tin học ứng dụng, Kỹ năng giao tiếp
Các chuyên ngành phổ biến
Từ năm 2 hoặc năm 3, sinh viên thường chọn một chuyên ngành để đi sâu:
– Quản trị Marketing: Nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu, chiến lược quảng cáo
– Quản trị tài chính: Phân tích tài chính, quản lý dòng tiền, đầu tư
– Quản trị nhân sự: Tuyển dụng, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực
– Quản trị chuỗi cung ứng: Quản lý quy trình từ sản xuất đến phân phối
– Kinh doanh quốc tế: Hoạt động thương mại, đầu tư xuyên biên giới
Điểm khác biệt của ngành quản trị kinh doanh so với nhiều ngành khác là tính đa dạng trong chương trình đào tạo. Sinh viên tiếp cận kiến thức từ nhiều lĩnh vực như tài chính, marketing, nhân sự, vận hành, giúp linh hoạt hơn khi lựa chọn hướng đi nghề nghiệp sau tốt nghiệp.
2. Ngành QTKD ra trường làm gì? Các vị trí việc làm
Đây là phần trọng tâm khi tìm hiểu ngành quản trị kinh doanh là gì ra trường làm gì. Nhờ kiến thức đa lĩnh vực, sinh viên tốt nghiệp có thể ứng tuyển vào nhiều vị trí, tùy thuộc vào chuyên ngành và kỹ năng cá nhân.
Nhóm kinh doanh và bán hàng
– Nhân viên kinh doanh (Sales Executive): Tìm kiếm khách hàng, tư vấn sản phẩm/dịch vụ, đàm phán hợp đồng. Đây là vị trí phổ biến cho sinh viên mới ra trường
– Chuyên viên phát triển thị trường (Business Development): Nghiên cứu thị trường, xác định cơ hội kinh doanh mới, xây dựng quan hệ đối tác
Nhóm marketing và truyền thông
– Chuyên viên Marketing: Lên kế hoạch chiến dịch, quản lý nội dung, phân tích hiệu quả quảng cáo
– Chuyên viên Digital Marketing: Triển khai chiến dịch trên nền tảng số như Google Ads, Facebook Ads, SEO
Nhóm nhân sự và hành chính
– Chuyên viên tuyển dụng (Recruiter): Đăng tin, sàng lọc hồ sơ, phỏng vấn ứng viên
– Nhân viên hành chính nhân sự (HR Admin): Quản lý hồ sơ, chấm công, tính lương, thực hiện thủ tục lao động
Nhóm tài chính
– Chuyên viên tài chính doanh nghiệp: Phân tích báo cáo tài chính, lập ngân sách, đánh giá hiệu quả đầu tư
– Chuyên viên tín dụng ngân hàng: Thẩm định hồ sơ vay, đánh giá rủi ro, tư vấn sản phẩm tài chính
Nhóm quản lý và điều hành
– Quản lý dự án (Project Manager): Lên kế hoạch, giám sát tiến độ và phối hợp các bộ phận
– Trợ lý giám đốc: Hỗ trợ ban giám đốc trong công tác quản lý và theo dõi công việc
– Khởi nghiệp: Tự thành lập và vận hành doanh nghiệp riêng
3. Mức lương tham khảo ngành QTKD tại Việt Nam
Mức lương ngành quản trị kinh doanh phụ thuộc vào kinh nghiệm, vị trí, quy mô doanh nghiệp, ngành nghề và khu vực địa lý. Dưới đây là các mức tham khảo.
Theo kinh nghiệm
– Mới ra trường (0–1 năm): Khoảng 7–12 triệu đồng/tháng, tùy vị trí và doanh nghiệp. Một số vị trí kinh doanh có thêm hoa hồng theo doanh số
– 1–3 năm kinh nghiệm: Khoảng 10–18 triệu đồng/tháng
– 3–5 năm kinh nghiệm: Khoảng 15–30 triệu đồng/tháng, đặc biệt nếu đã đảm nhận vị trí trưởng nhóm
– Trên 5 năm, quản lý cấp trung trở lên: Có thể từ 25–50 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn tùy doanh nghiệp và kết quả công việc
Theo vị trí công việc
– Nhân viên kinh doanh: 8–15 triệu đồng/tháng (chưa tính hoa hồng)
– Chuyên viên Marketing: 9–18 triệu đồng/tháng
– Chuyên viên nhân sự: 8–16 triệu đồng/tháng
– Trưởng phòng kinh doanh/Marketing: 20–40 triệu đồng/tháng
– Giám đốc kinh doanh, Giám đốc điều hành: Từ 40 triệu đồng/tháng trở lên, tùy quy mô tổ chức
Các mức lương trên chỉ mang tính tham khảo. Thu nhập thực tế phụ thuộc vào năng lực cá nhân, thành tích công việc, chính sách đãi ngộ của từng doanh nghiệp và điều kiện thị trường tại thời điểm tuyển dụng.
4. Lộ trình phát triển sự nghiệp
Dưới đây là lộ trình phổ biến mang tính tham khảo. Tốc độ thăng tiến phụ thuộc vào năng lực, nỗ lực và cơ hội tại mỗi doanh nghiệp.
Giai đoạn 1 – Nhân viên (0–2 năm)
Bắt đầu ở các vị trí như nhân viên kinh doanh, chuyên viên marketing hoặc nhân viên nhân sự. Tập trung tích lũy kinh nghiệm thực tế và hoàn thiện kỹ năng chuyên môn.
Giai đoạn 2 – Trưởng nhóm (2–5 năm)
Sau khi nắm vững nghiệp vụ, bạn có thể phụ trách một nhóm nhỏ hoặc đảm nhận vai trò chuyên viên cao cấp. Kỹ năng quản lý con người và ra quyết định trở nên quan trọng hơn.
Giai đoạn 3 – Quản lý cấp trung (5–10 năm)
Đảm nhận vị trí trưởng phòng hoặc giám đốc bộ phận, đòi hỏi tư duy chiến lược và quản lý ngân sách. Nhiều người chọn học thêm MBA để nâng cao năng lực.
Giai đoạn 4 – Quản lý cấp cao (10+ năm)
Các vị trí như CEO, CCO, CFO dành cho người có bề dày kinh nghiệm và thành tích nổi bật. Giai đoạn này đòi hỏi kết hợp chuyên môn sâu, kỹ năng lãnh đạo và mạng lưới quan hệ rộng.
5. Kỹ năng cần thiết
Để phát triển trong lĩnh vực quản trị kinh doanh, bạn cần trau dồi các nhóm kỹ năng sau:
Kỹ năng chuyên môn
– Phân tích dữ liệu: Đọc và diễn giải báo cáo tài chính, sử dụng Excel nâng cao, Power BI hoặc Google Analytics
– Lập kế hoạch: Xây dựng kế hoạch hành động, phân bổ nguồn lực, kiểm soát tiến độ
– Ngoại ngữ: Tiếng Anh thương mại là yêu cầu phổ biến, đặc biệt tại các công ty có yếu tố nước ngoài
Kỹ năng mềm
– Giao tiếp và thuyết trình: Trình bày ý tưởng rõ ràng, thuyết phục đối tác và đồng nghiệp
– Tư duy phản biện: Đánh giá vấn đề từ nhiều góc độ trước khi đưa ra quyết định
– Làm việc nhóm: Phối hợp với nhiều bộ phận, hướng tới mục tiêu chung
– Quản lý thời gian: Sắp xếp công việc ưu tiên, xử lý nhiều nhiệm vụ cùng lúc
Kỹ năng công nghệ
Trong bối cảnh chuyển đổi số, người làm quản trị kinh doanh cần nắm các công cụ:
– Phần mềm CRM (quản lý khách hàng) như Salesforce, HubSpot
– Công cụ quản lý dự án như Trello, Asana
– Phần mềm ERP cho quản lý tổng thể doanh nghiệp
6. Nhu cầu thị trường và triển vọng
Quản trị kinh doanh là ngành có phạm vi ứng dụng rộng vì hầu hết doanh nghiệp đều cần nhân sự ở các bộ phận kinh doanh, marketing, nhân sự, tài chính và vận hành. Tuy nhiên, cơ hội việc làm thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Yếu tố thuận lợi
– Sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, FDI và startup tạo nhu cầu tuyển dụng ở nhiều vị trí quản lý và vận hành
– Chuyển đổi số mở ra các vị trí mới như Business Analyst, E-commerce Manager
– Kiến thức đa lĩnh vực giúp sinh viên QTKD linh hoạt chuyển đổi giữa các ngành nghề
Yếu tố cần lưu ý
– Số lượng sinh viên tốt nghiệp QTKD mỗi năm rất lớn, mức cạnh tranh khi xin việc có thể cao
– Nhà tuyển dụng ngày càng đánh giá cao ứng viên có kinh nghiệm thực tập và kỹ năng chuyên biệt thay vì chỉ có bằng cấp
– Mức độ thuận lợi khi tìm việc phụ thuộc vào chuyên ngành, khu vực và tình hình kinh tế tại thời điểm tốt nghiệp
Sinh viên ngành quản trị kinh doanh nên chủ động tham gia thực tập và các cuộc thi kinh doanh ngay từ năm 2 hoặc năm 3 đại học để tích lũy kinh nghiệm và tạo lợi thế khi ứng tuyển.
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Ngành quản trị kinh doanh có khó học không?
Chương trình đào tạo kết hợp lý thuyết và thực hành, đòi hỏi tư duy logic và kỹ năng giao tiếp. Mức độ khó phụ thuộc vào năng lực và phương pháp học tập của từng người.
Học quản trị kinh doanh ra trường có dễ xin việc không?
Cơ hội việc làm phụ thuộc vào năng lực chuyên môn, kinh nghiệm thực tập, kỹ năng mềm và điều kiện thị trường. Sinh viên chủ động thực tập sớm và trau dồi ngoại ngữ sẽ có lợi thế hơn khi ứng tuyển.
Nên chọn chuyên ngành nào trong quản trị kinh doanh?
Không có chuyên ngành nào phù hợp với tất cả mọi người. Nếu thích sáng tạo, có thể cân nhắc Marketing. Nếu thích phân tích con số, xem xét Tài chính. Nếu quan tâm đến con người, Nhân sự là hướng đi đáng tham khảo.
Tóm lại, ngành quản trị kinh doanh là gì ra trường làm gì là câu hỏi có câu trả lời rộng vì ngành này mở ra nhiều hướng nghề nghiệp từ kinh doanh, marketing, nhân sự đến tài chính. Để phát triển tốt, bạn cần xác định chuyên ngành phù hợp, chủ động tích lũy kinh nghiệm và trau dồi kỹ năng từ sớm. Hãy bắt đầu tìm hiểu ngay để chuẩn bị tốt cho hành trình sự nghiệp.
Minh An
Nội dung trong bài mang tính tham khảo và định hướng tổng quan; cơ hội nghề nghiệp và thu nhập thực tế có thể khác nhau tùy thuộc vào năng lực, kinh nghiệm, vị trí, doanh nghiệp và thời điểm thị trường.