Đứng trước một tòa nhà chọc trời, một ngôi biệt thự lộng lẫy hay một quán cà phê xinh xắn, bạn có thắc mắc trước khi được xây lên thì nó trông như thế nào chưa? Mọi thứ đều bắt đầu từ những nét vẽ và đó chính là công việc của họa viên kiến trúc.
Họa viên kiến trúc là “cánh tay phải” đắc lực của kiến trúc sư. Nếu kiến trúc sư là người phác thảo ý tưởng, nghĩ ra hình dáng tổng thể, bố cục, công năng của công trình thì họa viên kiến trúc là người biến những ý tưởng ấy thành bản vẽ kỹ thuật chi tiết, đầy đủ thông số để người thợ xây có thể dựa vào đó mà thi công.
“Họa viên kiến trúc là người biến ý tưởng thiết kế của kiến trúc sư thành những bản vẽ chi tiết, chính xác, góp phần hiện thực hóa các công trình trong thực tế.”
Sự pha trộn giữa kỹ thuật và nghệ thuật
Giả sử kiến trúc sư muốn ngôi nhà có ban công uốn lượn thì họa viên phải tính toán tỉ lệ, bán kính cong, độ dày của lan can và cả cách thức để cố định tay vịn vào tường rõ ràng và chính xác trên bản vẽ.
“Có những hôm mình phải ngồi mấy tiếng đồng hồ chỉ để căn từng đường nét của một chi tiết trên cửa sổ hay vị trí của công tắc điện chỉ để đảm bảo mọi thứ chuẩn chỉnh đến từng milimet”, anh Minh Tuấn kể lại. Lí do là anh biết chỉ lệch một chút thôi, thợ thi công sẽ làm không đúng, gây lãng phí vật liệu, thời gian, công sức và nhất là làm khổ cả chuỗi người phía sau từ kiến trúc sư đến chủ đầu tư.
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở kỹ thuật, bản vẽ sẽ chỉ là những đường nét khô cứng, thiếu sức sống. Chính nghệ thuật mới là yếu tố thổi hồn vào từng chi tiết, tạo nên chiều sâu và cảm xúc.
“Bạn có thấy những bản vẽ 3D phối cảnh đầy màu sắc, ánh sáng chân thực như ảnh chụp không? Đó là lúc tụi mình vận dụng “12 thần công lực” cảm thụ nghệ thuật để chọn góc nhìn đẹp nhất, sắp xếp nội thất, cây cối, ánh sáng… để công trình trở nên sống động và hấp dẫn. Ví dụ như sử dụng ánh sáng vàng từ đèn âm trần, đặt một bình hoa nhỏ trên bàn ăn hoặc một chiếc máy pha cà phê trên kệ bếp”. Theo anh Minh Tuấn, những chi tiết nhỏ đó ngoài tác dụng trang trí còn truyền tải cảm xúc của không gian, giúp khách hàng hình dung rõ hơn về ngôi nhà mơ ước của họ.
“Mình nhớ một lần làm dự án nhà vườn ở ngoại ô cho một cặp vợ chồng trung niên. Họ chỉ nói đơn giản: “Anh chị thích sự bình yên, kiểu như sáng sớm có thể pha cà phê rồi ngồi nhìn nắng lên qua cửa sổ”. Chỉ vậy thôi mà mình suy nghĩ cả ngày làm sao để góc bàn cà phê đón được nắng sáng, nên dùng rèm vải mỏng hay kính mờ, cửa nên quay về hướng Đông hay lệch chút để tránh nắng gắt. Khi đó, mọi thứ không còn đơn thuần là bài toán kỹ thuật nữa mà đã trở thành câu chuyện của cảm xúc”, anh Minh Tuấn thổ lộ.
Cái vui của việc “giải đố”
Có một điều vui rất đặc biệt trong công việc của họa viên kiến trúc, đó là cảm giác như mình đang giải những câu đố, đôi khi cực kỳ hóc búa, cần cả tư duy logic lẫn sự sáng tạo.
“Có lần mình được giao làm nội thất cho một căn hộ 35m² mà chủ nhà lại muốn có đủ phòng ngủ riêng, bếp mở, tủ quần áo, cả góc làm việc nhỏ. Mình xoay đi xoay lại layout, vừa canh kích thước tường, vừa phải tính sao cho không gian không bị bí bách. Cuối cùng mình nghĩ ra cách dùng vách kính lùa ngăn phòng ngủ, ban ngày kéo ra là thành một không gian mở rộng rãi. Lúc dựng phối cảnh xong, nhìn thấy không gian nhỏ mà gọn gàng, sáng sủa, mình cứ ngồi cười một mình như kiểu vừa giải xong một bài toán khó”, anh Minh Tuấn chia sẻ.
Rồi một lần khác, kiến trúc sư đưa cho anh bản thiết kế một căn biệt thự. Mọi thứ đều hoàn hảo, chỉ có một vấn đề: vị trí của cái bồn cầu trong nhà vệ sinh lại nằm ngay dưới dầm bê tông. Về mặt kỹ thuật, không thể đặt đường ống thoát nước qua dầm được. Nếu cứ làm theo bản vẽ, thợ sẽ phải đục dầm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu ngôi nhà.
Vậy là anh phải tìm cách. Sau khi thử đi thử lại vài phương án, anh chợt nảy ra ý tưởng dịch chuyển bồn rửa tay một chút, rồi xoay bồn cầu lệch đi một góc nhỏ so với hướng ban đầu, thế là đường ống có thể đi vòng qua dầm mà không cần đục phá.
“Lúc ấy, cảm giác như mình vừa chinh phục được đỉnh núi cao. Đó không chỉ là sự thỏa mãn vì hoàn thành công việc mà còn là niềm vui khi dùng chính kiến thức và sự nhạy bén của mình để tìm ra lời giải tối ưu nhất”, anh Minh Tuấn tâm sự.
Sự kết hợp hoàn hảo giữa kỹ năng “cứng” và “mềm”
“Khi theo nghề, mình nhận ra rằng cần phải trang bị cả “kho” kỹ năng vừa “cứng” vừa “mềm”. Không chỉ là khả năng vẽ đẹp hay thành thạo phần mềm mà còn cần tư duy logic để giải quyết các “câu đố” hàng ngày. Như với căn hộ 35m², nếu chỉ biết vẽ đẹp thôi thì không gian sẽ rối và chật chội nhưng nhờ suy nghĩ rõ ràng và hợp lý, mình đã biến căn hộ nhỏ trở nên gọn gàng, sáng sủa mà vẫn đầy đủ công năng”, anh Minh Tuấn nhận định.
Ngoài ra, kỹ năng quan sát và cảm nhận không gian giúp biến những bản vẽ trên giấy thành những trải nghiệm sống thực tế và hài hòa, mang lại không gian vừa thẩm mỹ vừa tiện dụng.
Kỹ năng giao tiếp cũng quan trọng không kém. Khi trao đổi với kiến trúc sư, kỹ sư hay thợ xây về các chi tiết kỹ thuật, họa viên cần diễn đạt rõ ràng và cụ thể. Sự chính xác trong cách truyền đạt giúp mọi người cùng hiểu đúng ý tưởng, tránh nhầm lẫn và đảm bảo quá trình thi công diễn ra thuận lợi, hiệu quả.
Nếu bạn đang nghĩ đến nghề họa viên kiến trúc thì đây là một hành trình vừa thử thách vừa thú vị. Nếu bạn đủ kiên nhẫn, đủ yêu nghề và đủ nhạy bén để kết hợp kỹ thuật với nghệ thuật, bạn sẽ tìm thấy niềm vui, sự sáng tạo và cảm giác chiến thắng mỗi khi giải được một “bài toán” trong công việc hàng ngày.
Oanh Trần